Δείκτες PET και UTCI. Τι προσδιορίζουν και τι σημαίνουν για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Μιας και τις επόμενες ημέρες η χώρα μας αλλα και μεγάλο μέρος της ανατολικής Ευρώπης και της Βαλκανικής χερσονήσου θα έρθει αντιμέτωπη με πολύ υψηλές θερμοκρασίες, που σε αρκετές περιοχές θα πληρούν τον όρο για να χαρακτηριστεί καύσωνας, αφου σε αρκετές περιοχές οι θερμοκρασίες θα ξεπεράσουν και τους 40 βαθμούς, ειναι καλή ευκαιρία να μάθουμε κάποια χρήσιμα στοιχεία. Όμως τι ακριβώς σημαίνει ο όρος καύσωνας και τι αντίκτυπο έχει στον ανθρώπινο οργανισμό; Σε γενικές γραμμές καύσωνας σημαίνει οταν η θερμοκρασία του αέρα ξεπερνάει την θερμοκρασία του σώματος, δηλαδη τους 37 βαθμους Κελσίου περίπου. Ενώ για κάθε περιοχή παίζει ρόλο και η διάρκεια που θα έχουν αυτές οι θερμοκρασίες, επίσης μεγάλο ρόλο παίζουν θερμοκρασίες που θα έχουμε κατα την διάρκεια της νύχτας, οι ελάχιστες τιμές δηλαδη, που συνήθως θα πρέπει να βρίσκονται πάνω απο τους 28 βαθμους, αλλα και η σχετική υγρασία, ο άνεμος, η νέφωση κτλ. Όλες αυτές οι παράμετροι λειτουργούν συνδυαστικά για να δώσουν την αίσθηση του καύσωνα σε κάθε άνθρωπο. Πως μπορούμε όμως να κατηγοριοποιήσουμε αυτές τις παραμέτρους, ώστε να μετρήσουμε όσο τον δυνατόν καλύτερη την θερμοκρασία που αισθάνεται ο ανθρώπινος οργανισμός όταν συνδυαστούν οι παραπάνω παράμετροι. Εδώ έρχονται οι δεικτες PET και UTCI που θα αναλύσουμε ευθύς αμέσως.

PET (Physiological Equivalent Temperature)

Η φυσιολογικά ισοδύναμη θερμοκρασία PET (Physiological Equivalent Temperature) ορίζεται ως εκείνη η θερμοκρασία στην οποία το ανθρώπινο σώμα έρχεται σε ισορροπία με το θερμικό του περιβάλλον. Ο υπολογισμός της πραγματοποιείται με εφαρμογή αναλυτικού μοντέλου το οποίο προσομοιώνει το ισοζύγιο θερμότητας του ανθρώπινου σώματος. Λαμβάνονται υπόψη οι επιδράσεις του ανέμου, της θερμοκρασίας, της τάσης των υδρατμών, του μεταβολισμού και του τρόπου ένδυσης.

UTCI (Universal Thermal Climate Index)

Ο UTCI (Universal Thermal Climate Index) είναι ο πιο σύγχρονος “σύνθετος” δείκτης θερμικής άνεσης, ο οποίος αναπτύχθηκε στα πλαίσια ενός πανευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος (COST Action 730, www.utci.org). Η ανάπτυξη του στηρίζεται στο ισοζύγιο θερμότητας του ανθρώπινου σώματος, ωστόσο διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τους προηγούμενους δείκτες. Η διαφοροποίηση έγκειται στο γεγονός πως ο UTCI αναπτύχθηκε, όπως δήλωνει άλλωστε και το όνομα του (universal), με βασικό κριτήριο τη δυνατότητα εφαρμογής του σε οποιοδήποτε περιβάλλον και κάτω από όλες τις δυνατές συνθήκες. Για το λόγο αυτό, αποτελεί ένα αρκετά χρήσιμο εργαλείο στην προσπάθεια πρόβλεψης της θερμικής άνεσης. Σε αντίθεση με τους προηγούμενους δείκτες, ο UTCI υπολογίζεται μέσα από πολυώνυμο πολύ μεγάλου βαθμού ως προς τις μετεωρολογικές παραμέτρους εισόδου. Παρά το γεγονός πως στηρίζεται σε θερμοφυσιολογικό μοντέλο και κάθε τιμή του αντιστοιχεί σε μοναδική θερμοφυσιολογική απόκριση, ο υπολογισμός του δεν απαιτεί τη γνώση προσωπικών παραμέτρων (π.χ. μεταβολισμός, τρόπος ένδυσης κ.α.), γεγονός που αποτελεί το συγκριτικό του πλεονέκτημα έναντι των προαναφερθέντων “σύνθετων” δεικτών. Πλεονέκτημα, το οποίο σχετίζεται κύρια με τη δυνατότητα εφαρμογής του συγκεκριμένου δείκτη σε συστήματα επιχειρησιακής πρόγνωσης του καιρού.

Πάμε να δούμε και σε γράφημα τώρα τι τιμές παίρνουν αυτοι οι δείκτες για την περιοχή της Θεσσαλονίκης ενα ανέφελο μεσημέρι της 1ης Ιουλίου. Οι μόνες παράμετροι που αλλάζουν εδωπερα ειναι η θερμοκρασία, η υγρασία και ο άνεμος. Ενω σαν δειγμα λαμβανεται ενας αντρας 35 ετων με υψος 1.75, στα 75 κιλα βαρος, με μετριο ρουχισμο και μετρια δραστηριότητα άσκησης, δηλαδη ενα χαλαρο περπάτημα ας πουμε.

PET, UTCI

Και πάμε να δούμε τώρα τις τιμές για αργα το βράδυ πως επηρρεάζονται:

PET, UTCI

Όπως βλέπουμε οταν εχουμε 30 βαθμους, με 20% υγρασία ο δείκτης PET έχει τιμή τους 48 βαθμούς και ο δεικτης UTCI τους 32. Με την ίδια θερμοκρασία αλλα με την υγρασία στο 85%, ο δείκτης PET αγγίζει τους 51 βαθμους και ο δεικτης UTCI τους 41.5, οπότε με αυτά τα κριτήρια άνετα χαρακτηρίζεται ημέρα καύσωνα μια ημέρα με αυτές τις συνθήκες, και ας εχει μονο 30 βαθμους. Οταν τώρα έχουμε άνεμο οι τιμές αυτές πέφτουν αισθητά, ας πουμε με 30 βαθμους, 20% υγρασία και άνεμο στα 40Km/h δηλαδη περιπου 5 μποφορ, ο δείκτης PET ειναι στους 30.8 βαθμους και ο UTCI στους 29.7, ενω με 85% υγρασια ειναι στους 32.9 και 34.1 βαθμους αντίστοιχα. Οπότε ο άνεμος βλέπουμε οτι παίζει καθοριστικό ρόλο ως προς την αίσθηση της ζέστης. Βέβαια απο ένα σημείο και μετά και ειδικα όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 35-36 βαθμους, οι δεικτες αυτοι παιρνουν τιμές πανω απο τους 40-41 βαθμους, οπότε οτι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας και να επικρατήσουν εχουμε καύσωνα, και απλά το μόνο που κάνουν ειναι να επιτείνουν την  αίσθηση της ζέστης. Οπότε το γενικό συμπέρασμα ειναι οτι μια ημέρα με χαμηλή θερμοκρασία ας πουμε περι τους 30-31 βαθμους, με απουσία ανεμου και υψηλή υγρασία μπορει να εχει την ίδια αίθηση με μια ημέρα που να εχει 40 βαθμους, αλλα να εχει χαμηλή υγρασία και δυνατό άνεμο. Στον ανθρώπινο οργανισμό τουλάχιστον οι αντιδράσεις θα ειναι αντίστοιχες. Φυσικα για καθε ανθρωπο αυτες οι τιμες μεταβάλλονται αναλογα με το βαρος, τον ρουχισμό, τον σωματότυπο και άλλες παραμέτρους. Για αυτο καλό ειναι να γνωρίζουμε πάντα, στις ημέρες με πολυ ζέστη, τι υγρασία και ανεμος θα επικρατεί. Για αυτο το Northmeteo θα ειναι εδω να βγαζει ενδεικτικούς πίνακες για τις ημέρες που θα έχουμε καύσωνα.

Θέλετε να προσθέσετε κάτι;

Loading Facebook Comments ...
0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion
Feel free to contribute!

Αφήστε μια απάντηση