εκρήξεις ηφαιστείων

Εκρήξεις ηφαιστείων. Τι συμβαίνει και πως γίνονται;

Κάποτε πολλοί νόμιζαν ότι κατά τις εκρήξεις ηφαιστείων ολόκληρο το εσωτερικό της Γης ήταν μία διάπυρη μάζα υγροποιημένων πετρωμάτων. Επίσης, ότι ο στερεός φλοιός της Γης επιπλέει στην υγροποιημένη ολόθερμη αυτή μάζα.

Σήμερα οι γεωλόγοι πιστεύουν ότι μόνο σε μερικά μέρη της Γης υπάρχουν τετοιοι θύλακες. Αν τα στερεά πετρώματα, που βρίσκονται επάνω από αυτούς τους θύλακες, υποστούν ρήγματα ή εξασθενήσουν, το μάγμα μπορεί να βρει διέξοδο ανάμεσά τους. Αυτή η διέξοδος του μάγματος στην επιφάνεια αποτελεί στην ουσία τις εκρήξεις ηφαιστείων.

Υπάρχουν εκρήξεις βίαιες και εκρήξεις μικρής δύναμης. Αν το μάγμα, που βγαίνει από τον κρατήρα του ηφαιστείου, δεν είναι πολύ πυκνό, τα αέρια εξέρχονται εύκολα και οι εκρήξεις τότε δεν είναι δυνατές. Αν όμως το μάγμα είναι πυκνόρρευστο, τα αέρια δυσκολεύονται να βγουν και τότε οι εκρήξεις είναι πολύ βίαιες.

Το μάγμα που βγαίνει από το ηφαίστειο λέγεται λάβα. Η λάβα όταν βγει από το ηφαίστειο, με τον καιρό κρυώνει και στερεοποιείται. Αν εκτιναχθεί ψηλά στον αέρα, στερεοποιείται σε σκόνη που λέγεται ηφαιστειακή τέφρα ή σποδός.

Σε κάποια ηφαίστεια, στον πλανήτη μας, έχουμε και την άνοδο υλικού που κάποτε ήταν ζωντανοί οργανισμοί. Αυτό συμβαίνει όταν το ηφαίστειο βρίσκεται σε περιοχή που συγκλίνουν οι τεκτονικές πλάκες. Παράλληλα, εδρεύει στην πλάκα κάτω από την οποία βυθίζεται η άλλη. Η βυθιζόμενη πλάκα παρασύρει οργανικό υλικό το οποίο τελικά ανακυκλώνεται από το ηφαίστειο στην γήινη ατμόσφαιρα. Τέτοιο παράδειγμα έχουμε όταν η σύγκλιση είναι υποθαλάσσια και παρασύρεται βιομάζα που έχει κατακρημνηστεί στο βυθό της θάλασσας, όπως πλαγκτόν, νεκροί θαλάσσιοι οργανισμοί κλπ.

Τα φαινόμενα παραγωγής αερίων και τέφρας στις περιπτώσεις αυτές είναι πολύ έντονα και έχουν άμεση επίδραση στο κλίμα του πλανήτη, το οποίο και ρυθμίζουν είτε με τον μηχανισμό του φαινομένου του θερμοκηπίου (λόγω του διοξειδίου του άνθρακα που εκλύεται από τις πρώην οργανικές ενώσεις) που αυξάνει τη θερμοκρασία, ή τη μείωση της θερμοκρασίας που προκαλείται λόγω των αερίων (θειούχες ενώσεις) ή της τέφρας που έχουν ανακλαστικές ιδιότητες και εμποδίζουν το ηλιακό φως από το να φτάσει στην επιφάνεια του πλανήτη.

Πηγή: Wikidedia

αφρικανικής σκόνης

Η αφρικανική σκόνη επηρεάζει και το νευρικό σύστημα

Μεγαλύτερη ταλαιπωρία σε όσους ήδη αντιμετωπίζουν χρόνια αναπνευστικά προβλήματα μπορεί να προκαλέσει η αφρικανική σκόνη και οι συχνές και απότομες εναλλαγές του καιρού. Ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτές καθαυτές οι κλιματικές αλλαγές δεν φαίνεται να επηρεάζουν ιδιαίτερα την ψυχική διάθεση. Η ίδια η άνοιξη είναι αυτή που μπορεί να κουράσει και να «απορρυθμίσει» σημαντικό τμήμα του πληθυσμού.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Πνευμονολογίας κ. Παναγιώτη Μπεχράκη, τον οποίον επικαλείται η εφημερίδα «Το Βήμα», οι επισκέψεις της αφρικανικής σκόνης τα τελευταία χρόνια είναι συχνές και μεγάλης διάρκειας.

Οπως λέει, στον υγιή πληθυσμό η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει ήπια συμπτώματα στο αναπνευστικό (π.χ. αίσθημα αναπνευστικής δυσφορίας). «Οσοι πάσχουν από καρδιακή ή αναπνευστική ανεπάρκεια, βρογχικό άσθμα και χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια, πρέπει να προσέξουν» τονίζει.

Πρακτικές συμβουλές

Η γενική οδηγία είναι, όσο υπάρχει αφρικανική σκόνη, να αποφεύγει κανείς την έντονη σωματική άσκηση, για να περιορίζεται η εισπνοή των βλαβερών μικροσωματιδίων. Επίσης, συνιστάται η αναπνοή από τη μύτη και όχι από το στόμα. Έτσι φιλτράρεται σημαντικό μέρος των μικροσωματιδίων ή η χρήση μαντιλιού.

Εαρινή κατάθλιψη

«Για κάποιους ανθρώπους, η άνοιξη είναι συνδεδεμένη με πεσμένη διάθεση, εύκολη κόπωση και έλλειψη επιθυμίας για δραστηριότητες». Αυτό σημειώνει η κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, κυρία Ιλια Θεοτοκά.

Μελέτες έδειξαν ότι άτομα που είναι αλλεργικά και η αλλεργία τους εμφανίζεται συνήθως την άνοιξη, τείνουν να εκδηλώνουν πιο συχνά καταθλιπτικά συμπτώματα.

Επίσης άτομα που μπορεί να έχουν δυσθυμία ή καταθλιπτική διάθεση, την άνοιξη μπορεί να νιώθουν χειρότερα. Η έλευση της άνοιξης, με τις μεγαλύτερες μέρες και το περισσότερο φως, όπως και η αίσθηση ότι ο κόσμος βγαίνει έξω. Επίσης, κάνει βόλτες, χαίρεται τη ζωή, έρχεται σε μεγαλύτερη αντίθεση με τη δική τους συναισθηματική κατάσταση.

Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, η πεσμένη αυτή διάθεση μπορεί να σχετίζεται με τη γνώμη που έχουν αρκετοί άνθρωποι για το σώμα τους. Καθώς αρχίζουν πλέον να φορούν λιγότερα ρούχα, νιώθουν άβολα με το σώμα τους και ανέτοιμοι να το εκθέσουν.

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα μπορεί να είναι μειωμένη επιθυμία για δραστηριότητες, απογοήτευση, απαισιοδοξία, ευερεθιστότητα, τάση για απομόνωση, διαταραχές ύπνου.

Καιρικές αλλαγές

«Οι αλλαγές του καιρού που παρατηρούμε το τελευταίο διάστημα στη χώρα μας δεν επηρεάζουν ιδιαίτερα την ψυχική διάθεση. Ακόμα και σ’ αυτή την περίπτωση, οι μεγαλύτερες ημέρες με τη συνεπαγόμενη αύξηση της ηλιοφάνειας βελτιώνουν την ψυχική διάθεση. Αυτό συμβαίνει ακόμα και όταν υπάρχουν κάποια μεσοδιαστήματα συννεφιάς» προσθέτει η κυρία Θεοτοκά.

«Οι πιο ζεστοί χειμώνες και τα πιο δροσερά καλοκαίρια», εξηγεί, «αποτελούν τις καταλληλότερες συνθήκες για να είμαστε καλά ψυχολογικά. Δηλαδή, όταν μπορούμε να βγαίνουμε έξω, να περπατάμε, να κάνουμε σπορ στη φύση, ακόμα και να πάμε για καφέ έξω με φίλους, η διάθεσή μας βελτιώνεται. Οι καιρικές αυτές συνθήκες είναι μάλλον από τις πιο ιδανικές για την ψυχική μας υγεία».

 

Πηγή: GreenAgenda

ατμόσφαιρα

Ατμόσφαιρα της γης. Τι είναι και τι προκαλεί;

Με τον όρο ατμόσφαιρα της Γης εννοούμε το αέριο σώμα που περιβάλλει τη Γη και συγκρατείται λόγω της βαρύτητάς της. Φτάνει πρακτικά σε ύψος 3.500 χιλιόμετρα.

Το όριο ανάμεσα στην ατμόσφαιρα και το διάστημα δεν είναι αυστηρά καθορισμένο. Καθώς μεγαλώνει η απόσταση της από τη Γη η ατμόσφαιρα σταδιακά εξασθενεί και εξαφανίζεται σιγά σιγά στο διάστημα. Το υψόμετρο των 120 χλμ ορίζει το σημείο που τα ατμοσφαιρικά φαινόμενα γίνονται αισθητά κατά τη διάρκεια της επανεισόδου στην ατμόσφαιρα. Η γραμμή Κάρμαν στα 100 χμ λαμβάνεται επίσης συχνά σαν το σύνορο ανάμεσα στην ατμόσφαιρα και το διάστημα.

Μπορεί να προστατεύει τη ζωή στη Γη με το να απορροφά την υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία. Επίσης, θερμαίνει την επιφάνεια της με την παρακράτηση της θερμότητας και μειώνει τις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας ανάμεσα στη μέρα και τη νύχτα.

Σε αυτήν οφείλεται η ύπαρξη ζωής, εφόσον προκαλεί την απορρόφηση μεγάλου τμήματος της υπεριώδους ακτινοβολίας. Επιπρόσθετα, ευθύνεται για την μείωση της διαφοράς των ακραίων θερμοκρασιών που θα υπήρχαν μεταξύ ημέρας και νύχτας. Ο ξηρός αέρας αποτελείται κατά 78,08 % από άζωτο, 20,95% από οξυγόνο, 0,93% από αργό, 0,0395% από διοξείδιο του άνθρακα και από ίχνη άλλων αερίων.

Η σύνθεσή της από την επιφάνεια της θάλασσας και μέχρι τα 80-100 χιλιόμετρα ύψος, παραμένει σχεδόν αμετάβλητη. Αντίθετα η πυκνότητά της ατμόσφαιρας ελαττώνεται πολύ γρήγορα. Η αναπνοή στη κορυφή του Έβερεστ (8.848 μ.) είναι πολύ δύσκολη μέχρι αδύνατη, αφού η πυκνότητά της εκεί, φθάνει μόλις τα 1/3 της πυκνότητας που παρατηρείται στην επιφάνεια της θάλασσας.

Πηγή: Wikipedia

Πόσο αθώα είναι τελικά η Αφρικανική σκόνη; Πόσο συχνά συμβαίνει;

Το γεγονός της αύξησης της συχνότητας των επεισοδίων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης στη Μεσόγειο έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Είναι σημαντικό, λοιπόν να γνωρίζουμε πως αυτό το φαινόμενο επηρεάζει τη ζωή μας όταν συμβαίνει. Είναι απλά ο περιορισμός της ορατότητας και το χαρακτηριστικό χρώμα στον ουρανό ή κάτι παραπάνω;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι τα σωματίδια που αποτελούν τη λεγόμενη «Αφρικανική σκόνη» βρίσκονται κατά βάση σε υψηλότερα στρώματα της τροπόσφαιρας δημιουργώντας ουσιαστικά ένα οπτικό φαινόμενο. Ωστόσο ένα ποσοστό αυτών των σωματιδίων καταφέρνει μέσω των διάφορων μηχανισμών της ατμόσφαιρας να κατέλθει στο έδαφος και το παρεδάφιο στρώμα άερα στο οποίο υπάρχει ανθρώπινη δραστηριότητα.

Σύμφωνα με μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε Αθήνα και Χαλκιδική φαίνεται πως τελικά η Αφρικανική σκόνη δεν είναι και τόσο αθώα, αφού μεταφέρει ποσότητες βαρέων μετάλλων, όπως μόλυβδο, αρσενικό, σίδηρο, μαγγάνιο, βανάδιο, νικέλιο, χρώμιο, χαλκό και ψευδάργυρο. Η χημική σύσταση της αφρικανικής σκόνης ενδέχεται σε μικρό βαθμό να οφείλεται ακόμα και στους αυξημένους εκπεμπόμενους ρύπους μεγαλουπόλεων όπως το Κάιρο. Για τον λόγο αυτό η άμεση επαφή μας με το φαινόμενο μπορεί να προκαλέσει μία σειρά άμεσων ή έμμεσων επιπτώσεων στην υγεία του ανθρώπου, όπως:

1. Δερματίτιδες (κοκκινίλες, φαγούρα, αλλεργία, έγκαυμα, μολύνσεις)
2. Αναπνευστικά (βήχας, δύσπνοια, άσθμα, πνευμονία)
3. Καρδιολογικά (ταχυκαρδία, αρρυθμία, καρδιακά επεισόδια)
4. Καρκίνο (εξαρτάται ωστόσο από τη συχνότητα που κάποιος εκτίθεται στο φαινόμενο, αλλά και από την ένταση του φαινομένου – βέβαια τα αίτια της συγκεκριμένης ασθένειας είναι πολύ πιο περίπλοκα και ίσως όχι απολύτως ξεκάθαρα ακόμα και σήμερα)
5. Επιπλοκές στην εγκυμοσύνη (δύσπνοια, κόπωση και πρόωρο τοκετό)

 

Για το λόγο αυτό πρέπει να περιορίζουμε οι άσκοπες μετακινήσεις, να παραμένουμε σε καλά αεριζόμενους χώρους και να συντηρούμε συχνά και σωστά τα συστήματα εξαερισμού και κλιματισμού.

Αν και η αφρικανική σκόνη δεν κάνει ηλικιακές διακρίσεις, θα πρέπει να τονιστεί ότι οι ευπαθείς ομάδες παρουσιάζουν μεγαλύτερη πιθανότητα να επηρεαστούν από κάποιο από τα παραπάνω νοσήματα.

 

Επίδραση και στις καλλιέργειες

Η αφρικανική σκόνη μπορεί να κατακάθεται πάνω στις επιφάνειες των φυτών. Επειδή το φαινόμενο είναι αρκετά συχνό κατά τους εαρινούς μήνες της ανθοφορίας, αυτόματα αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα για την αναπαραγωγή των φυτών, αφού εμποδίζεται η διαδικασία της επικονίασης.

Η μελισσοκομία μπορεί επίσης να πέσει «θύμα» αυτού του φαινομένου, αφού η αφρικανική σκόνη μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο διατροφής και τελικά την επιβίωση των μελισσών.

Επίσης τα βαρέα μέταλλα μπορεί να μετατρέπουν μακροπρόθεσμα το έδαφος σε ένα τοξικό περιβάλλον για το ριζικό σύστημα των φυτών.

Σύμφωνα με μελέτες, καλλιέργειες μπανάνας, ζαχαροκάλαμου, ρυζιού, φασολιών αλλά και οπωροφόρων δέντρων έχουν καταστραφεί εξαιτίας βακτηρίων που περιέχονται στην σκόνη και είναι ικανά να προκαλέσουν ασθένειες.

Ως παράδειγμα, οι μύκητες Aspergillus και Cladosporium και το βακτήριο Salmonella έχουν εντοπιστεί σε δείγματα σκόνης σε φάρμες ζώων. Αυτοί οι μικροοργανισμοί ίσως μπορούν να προκαλέσουν ακόμα και ασθένειες σε ζώα (πχ. αφθώδης πυρετός).

 

Επεισόδια την τελευταία δεκαετία

Παρακάτω παραθέτουμε κάποια σημαντικά επεισόδια μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης. Ωστόσο αυτά δεν αποτελούν και τα μόνα που έχουν συμβεί τα τελευταία 18 έτη:

4/3/2002

27/3/2004

17/4/2005

1/11/2008

18/2/2010

10/11/2010

29/5/2013

23/4/2014

24/9/2014

8/9/2015

18/2/2016

8/4/2016

13/5/2017

 

Δείτε ΕΔΩ το χθεσινό (22/3/2018) ισχυρό επεισόδιο αφρικανικής σκόνης.

 

Πηγή: Πολυτεχνείο Κρήτης

Ice columns: How do they form?

Weather is giving us lots of lessons today in London. Now, it’s snowing ice columns. Such ice crystals can form at ~ -5°C primarily or secondarily. They can form primarily in a heterogeneous way, when ice forms around an ice nucleus (usually organic or mineral particles) or secondarily when ice crystals are rimed being in a ‘wet’ environment in the cloud. In the latter mechanism the liquid droplets contacting the ice freeze and under specific circumstances break into pieces (splintering), creating more ice crystals through the Hallett-Mossop process. In any case, watching different types of crystals (ice habits) you can understand in which region of the cloud (depending on the surface temperature) the ice crystals come from. HERE you can see how ice dendrites and stellars can form.